Dost
New member
Pi Günü üzerine konuşurken insanların farklı düşünme biçimlerinden söz etmek de ilginç olabilir. Örneğin hayali bir Pi Günü hazırlık ekibinde iki kişiyi düşünelim.
Mert, mühendislik eğitimi almış, “Önce sistemi kuralım” diyen bir karakter olsun. Etkinlikte 314 kişilik bir yürüyüş planlıyor, görev listesini çıkarıyor, pasta dağıtımını hesaplıyor ve “Arkadaşlar, herkes saat 13.59'da burada olsun” diye organizasyon tablosu hazırlıyor.
Elif ise eğitim alanında çalışan, insanlarla iletişimi güçlü biri olsun. Onun derdi yalnızca etkinliğin kusursuz işlemesi değil. Çocukların neden π öğrendiğini anlaması, matematikten korkan bir öğrencinin ilk kez gönüllü olarak soru sorması ve farklı yaşlardan insanların aynı masada sohbet etmesi önemli.
Mert:
“Bu sistemi nasıl daha verimli hale getiririz?”
Elif:
“Bu etkinlikten insanlar nasıl bir deneyimle ayrılır?”
İkisi de haklı.
Burada erkeklerin daha çözüm odaklı, kadınların ise daha empatik olduğu gibi kalıplaşmış bir genellemeyi gerçekmiş gibi sunmak doğru olmaz. İnsanların problem çözme, empati kurma, iletişim kurma ve strateji geliştirme biçimleri cinsiyetten çok kişilik, eğitim, deneyim ve içinde bulunulan koşullarla şekillenebilir.
Zaten Pi Günü'nün ruhu da tam olarak buna uygun.
Bir ekipte mühendis olabilir, öğretmen olabilir, sanatçı olabilir, çocuk olabilir, matematik tutkunu olabilir veya matematikten nefret ettiğini söyleyen biri olabilir.
Hatta en güzel ihtimal, bunların aynı masada bulunmasıdır.
Çünkü Mert'in planı olmadan etkinlik dağılabilir; Elif'in insanları düşünmesi olmadan da etkinlik ruhsuzlaşabilir.
Bilim biraz da böyle ilerlemiyor mu?
Bir kişi “Nasıl çalışıyor?” diye soruyor.
Başka biri “Bunu insanlar için nasıl anlamlı hale getiririz?” diyor.
Bir başkası “Acaba başka türlü yapabilir miyiz?” diye ekliyor.
Sonra ortaya yeni bir fikir çıkıyor.
2009: Pi Günü Resmen Tanınıyor
Pi Günü'nün hikâyesinde önemli dönüm noktalarından biri 2009 yılı.
ABD Temsilciler Meclisi, 2009 yılında Pi Günü'nün kutlanmasını destekleyen H. Res. 224 sayılı kararı kabul etti. Kararda 3,14 yaklaşımından hareketle 14 Mart 2009'un uygun bir “National Pi Day” tarihi olduğu ifade ediliyor ve okullar ile eğitimciler matematik öğretimini destekleyen etkinlikler düzenlemeye teşvik ediliyordu.
Böylece küçük bir bilim müzesinde başlayan fikir, eğitim dünyasında daha görünür bir konuma ulaştı.
Ancak burada ilginç olan şu: Pi Günü'nün popülerleşmesinin temelinde yalnızca resmi tanınma yok.
Asıl güç, fikrin kolayca paylaşılabilmesinde.
Bir okulda kutlanabilir.
Bir üniversitede yarışma yapılabilir.
Bir bilim merkezinde deney düzenlenebilir.
Evde çocuklarla çember ölçülebilir.
Bir kafede pasta kesilebilir.
Hatta arkadaş grubunda “Kim π'nin en fazla basamağını ezberlemiş?” yarışması bile yapılabilir.
Matematik tarihinde çok az kavramın bu kadar farklı sosyal ortama kolayca uyum sağladığını söylemek mümkün.
Pi Günü'nün Asıl Başarısı Matematiği Eğlenceli Hale Getirmesi mi?
Bence asıl mesele burada.
Bir çocuğa “Pi irrasyonel bir sayıdır” dediğinizde gözleri bir anda pencereden dışarı kayabilir.
Ama aynı çocuğa yuvarlak bir pizza verip “Bu pizzanın çevresini çapına bölersen ne bulacağını tahmin edebilir misin?” dediğinizde durum değişebilir.
Çünkü merak devreye girer.
Pi Günü'nün eğitim açısından değeri de burada yatıyor. Exploratorium, Pi Günü'nü bilim, matematik, oyun, mizah ve topluluk deneyimini bir araya getiren bir etkinlik olarak yıllardır sürdürüyor. Müzenin raporlarında Pi Günü'nün okullarda, üniversitelerde ve müzelerde dünya çapında kutlandığı da belirtiliyor.
Bu yaklaşım aslında “matematik eğlenceli olabilir” demekten daha güçlü bir şey söylüyor:
Matematik hayatın içindedir.
Bir bisiklet tekerleğinde vardır.
Bir tabakta vardır.
Bir binanın kubbesinde vardır.
Bir gezegenin hareketini anlamaya çalışırken vardır.
Telefon ekranındaki görüntüden mühendislik hesaplarına kadar sayısız alanda karşımıza çıkar.
Dolayısıyla Pi Günü'nü yalnızca matematik sevenlerin partisi olarak görmek biraz haksızlık olur.
Belki de matematikten hoşlanmayanların matematiğe başka bir kapıdan yaklaşması için fırsattır.
Pi Günü Bize Ne Öğretiyor?
Benim açımdan Pi Günü'nün en güzel tarafı, insanlığın ciddi bir bilgiyi eğlenceli bir kültüre dönüştürebilmiş olması.
Düşünsenize: Binlerce yıldır insanlar çemberleri ölçüyor, gökyüzünü anlamaya çalışıyor, geometrik problemler çözüyor. Sonra modern çağda bir grup insan çıkıp “Bunun bir günü olsun ve pasta yiyelim” diyor.
Bu, bilimsel merakın illa ciddi görünmek zorunda olmadığını gösteriyor.
Belki de bilim dünyasının zaman zaman ihtiyacı olan şey tam olarak bu.
Biraz merak.
Biraz mizah.
Biraz da pasta.
Ama Pi Günü'nün daha düşündürücü bir tarafı da var:
Bir sayının sonsuz basamağını neden öğrenmek isteriz?
Bir şeyi tamamen çözemeyeceğimizi bildiğimiz halde neden araştırmaya devam ederiz?
Bir çemberin çevresini hesaplamak neden insanlık tarihinin farklı dönemlerinde bu kadar önemli olmuştur?
Ve belki en ilginç soru:
Eğer insanlık “Bunu tamamen anlamamız mümkün değil” diyerek vazgeçseydi bugün ne kadar az şey biliyor olurduk?
Pi'nin sonsuz ondalık basamakları bu açıdan güzel bir metafor.
Her şeyi bilmek zorunda değiliz.
Ama bir sonraki basamağı merak edebiliriz.
Sonuç: Pi Günü Bir Sayının Doğum Günü Değil, Merakın Kutlaması
Pi Günü, antik çağlardan beri bilinen π sayısının kendisiyle aynı yaşta değil. Asıl kutlama geleneği 1988'de San Francisco'daki Exploratorium'da Larry Shaw tarafından başlatıldı. 14 Mart tarihinin 3/14 şeklinde yazılması, π'nin yaklaşık 3,14 değeriyle örtüştüğü için seçildi. Zamanla pasta ve “pie” kelime oyunu, bilimsel gösteriler, yarışmalar, eğitim etkinlikleri ve topluluk kutlamaları bu geleneğin parçası haline geldi. 2009'da ABD Temsilciler Meclisi'nin Pi Günü'nü destekleyen kararıyla da etkinlik daha geniş bir resmi görünürlük kazandı.
Ama bence Pi Günü'nün gerçek hikâyesi tarihlerden biraz daha büyük.
Çünkü burada kutlanan yalnızca 3,14159... değil.
Kutlanan şey, insanın bir şeyi merak etmesi.
Bir çemberin neden böyle davrandığını sorması.
Bir sayının neden bitmediğini araştırması.
Bir çocuğun “Peki ama neden?” demesi.
Bir öğretmenin formülü oyuna dönüştürmesi.
Bir müzenin matematiği sokağa çıkarması.
Ve sonunda insanların bir bilimsel kavramın etrafında toplanıp pasta yemesi.
Bilimin bundan daha insani bir görüntüsünü bulmak zor.
O yüzden 14 Mart geldiğinde π'nin birkaç basamağını hatırlamak güzel.
Ama asıl hatırlanması gereken belki de şu:
Merakın sonu yoksa, öğrenmenin de sonu yoktur.
Gerçi bir de pasta varsa, öğrenme süreci biraz daha keyifli hale geliyor.
Matematik öğretmenleri bunu yıllardır biliyor olabilir.
Biz yeni fark ettik.
Başlık biçimlendirmesini düzeltMetni forum etkileşimiyle güçlendir
Başlık biçimlendirmesini düzelt
Metni forum etkileşimiyle güçlendir
Klişeye açık bölümü yeniden yaz
Mert, mühendislik eğitimi almış, “Önce sistemi kuralım” diyen bir karakter olsun. Etkinlikte 314 kişilik bir yürüyüş planlıyor, görev listesini çıkarıyor, pasta dağıtımını hesaplıyor ve “Arkadaşlar, herkes saat 13.59'da burada olsun” diye organizasyon tablosu hazırlıyor.
Elif ise eğitim alanında çalışan, insanlarla iletişimi güçlü biri olsun. Onun derdi yalnızca etkinliğin kusursuz işlemesi değil. Çocukların neden π öğrendiğini anlaması, matematikten korkan bir öğrencinin ilk kez gönüllü olarak soru sorması ve farklı yaşlardan insanların aynı masada sohbet etmesi önemli.
Mert:
“Bu sistemi nasıl daha verimli hale getiririz?”
Elif:
“Bu etkinlikten insanlar nasıl bir deneyimle ayrılır?”
İkisi de haklı.
Burada erkeklerin daha çözüm odaklı, kadınların ise daha empatik olduğu gibi kalıplaşmış bir genellemeyi gerçekmiş gibi sunmak doğru olmaz. İnsanların problem çözme, empati kurma, iletişim kurma ve strateji geliştirme biçimleri cinsiyetten çok kişilik, eğitim, deneyim ve içinde bulunulan koşullarla şekillenebilir.
Zaten Pi Günü'nün ruhu da tam olarak buna uygun.
Bir ekipte mühendis olabilir, öğretmen olabilir, sanatçı olabilir, çocuk olabilir, matematik tutkunu olabilir veya matematikten nefret ettiğini söyleyen biri olabilir.
Hatta en güzel ihtimal, bunların aynı masada bulunmasıdır.
Çünkü Mert'in planı olmadan etkinlik dağılabilir; Elif'in insanları düşünmesi olmadan da etkinlik ruhsuzlaşabilir.
Bilim biraz da böyle ilerlemiyor mu?
Bir kişi “Nasıl çalışıyor?” diye soruyor.
Başka biri “Bunu insanlar için nasıl anlamlı hale getiririz?” diyor.
Bir başkası “Acaba başka türlü yapabilir miyiz?” diye ekliyor.
Sonra ortaya yeni bir fikir çıkıyor.
2009: Pi Günü Resmen Tanınıyor
Pi Günü'nün hikâyesinde önemli dönüm noktalarından biri 2009 yılı.
ABD Temsilciler Meclisi, 2009 yılında Pi Günü'nün kutlanmasını destekleyen H. Res. 224 sayılı kararı kabul etti. Kararda 3,14 yaklaşımından hareketle 14 Mart 2009'un uygun bir “National Pi Day” tarihi olduğu ifade ediliyor ve okullar ile eğitimciler matematik öğretimini destekleyen etkinlikler düzenlemeye teşvik ediliyordu.
Böylece küçük bir bilim müzesinde başlayan fikir, eğitim dünyasında daha görünür bir konuma ulaştı.
Ancak burada ilginç olan şu: Pi Günü'nün popülerleşmesinin temelinde yalnızca resmi tanınma yok.
Asıl güç, fikrin kolayca paylaşılabilmesinde.
Bir okulda kutlanabilir.
Bir üniversitede yarışma yapılabilir.
Bir bilim merkezinde deney düzenlenebilir.
Evde çocuklarla çember ölçülebilir.
Bir kafede pasta kesilebilir.
Hatta arkadaş grubunda “Kim π'nin en fazla basamağını ezberlemiş?” yarışması bile yapılabilir.
Matematik tarihinde çok az kavramın bu kadar farklı sosyal ortama kolayca uyum sağladığını söylemek mümkün.
Pi Günü'nün Asıl Başarısı Matematiği Eğlenceli Hale Getirmesi mi?
Bence asıl mesele burada.
Bir çocuğa “Pi irrasyonel bir sayıdır” dediğinizde gözleri bir anda pencereden dışarı kayabilir.
Ama aynı çocuğa yuvarlak bir pizza verip “Bu pizzanın çevresini çapına bölersen ne bulacağını tahmin edebilir misin?” dediğinizde durum değişebilir.
Çünkü merak devreye girer.
Pi Günü'nün eğitim açısından değeri de burada yatıyor. Exploratorium, Pi Günü'nü bilim, matematik, oyun, mizah ve topluluk deneyimini bir araya getiren bir etkinlik olarak yıllardır sürdürüyor. Müzenin raporlarında Pi Günü'nün okullarda, üniversitelerde ve müzelerde dünya çapında kutlandığı da belirtiliyor.
Bu yaklaşım aslında “matematik eğlenceli olabilir” demekten daha güçlü bir şey söylüyor:
Matematik hayatın içindedir.
Bir bisiklet tekerleğinde vardır.
Bir tabakta vardır.
Bir binanın kubbesinde vardır.
Bir gezegenin hareketini anlamaya çalışırken vardır.
Telefon ekranındaki görüntüden mühendislik hesaplarına kadar sayısız alanda karşımıza çıkar.
Dolayısıyla Pi Günü'nü yalnızca matematik sevenlerin partisi olarak görmek biraz haksızlık olur.
Belki de matematikten hoşlanmayanların matematiğe başka bir kapıdan yaklaşması için fırsattır.
Pi Günü Bize Ne Öğretiyor?
Benim açımdan Pi Günü'nün en güzel tarafı, insanlığın ciddi bir bilgiyi eğlenceli bir kültüre dönüştürebilmiş olması.
Düşünsenize: Binlerce yıldır insanlar çemberleri ölçüyor, gökyüzünü anlamaya çalışıyor, geometrik problemler çözüyor. Sonra modern çağda bir grup insan çıkıp “Bunun bir günü olsun ve pasta yiyelim” diyor.
Bu, bilimsel merakın illa ciddi görünmek zorunda olmadığını gösteriyor.
Belki de bilim dünyasının zaman zaman ihtiyacı olan şey tam olarak bu.
Biraz merak.
Biraz mizah.
Biraz da pasta.
Ama Pi Günü'nün daha düşündürücü bir tarafı da var:
Bir sayının sonsuz basamağını neden öğrenmek isteriz?
Bir şeyi tamamen çözemeyeceğimizi bildiğimiz halde neden araştırmaya devam ederiz?
Bir çemberin çevresini hesaplamak neden insanlık tarihinin farklı dönemlerinde bu kadar önemli olmuştur?
Ve belki en ilginç soru:
Eğer insanlık “Bunu tamamen anlamamız mümkün değil” diyerek vazgeçseydi bugün ne kadar az şey biliyor olurduk?
Pi'nin sonsuz ondalık basamakları bu açıdan güzel bir metafor.
Her şeyi bilmek zorunda değiliz.
Ama bir sonraki basamağı merak edebiliriz.
Sonuç: Pi Günü Bir Sayının Doğum Günü Değil, Merakın Kutlaması
Pi Günü, antik çağlardan beri bilinen π sayısının kendisiyle aynı yaşta değil. Asıl kutlama geleneği 1988'de San Francisco'daki Exploratorium'da Larry Shaw tarafından başlatıldı. 14 Mart tarihinin 3/14 şeklinde yazılması, π'nin yaklaşık 3,14 değeriyle örtüştüğü için seçildi. Zamanla pasta ve “pie” kelime oyunu, bilimsel gösteriler, yarışmalar, eğitim etkinlikleri ve topluluk kutlamaları bu geleneğin parçası haline geldi. 2009'da ABD Temsilciler Meclisi'nin Pi Günü'nü destekleyen kararıyla da etkinlik daha geniş bir resmi görünürlük kazandı.
Ama bence Pi Günü'nün gerçek hikâyesi tarihlerden biraz daha büyük.
Çünkü burada kutlanan yalnızca 3,14159... değil.
Kutlanan şey, insanın bir şeyi merak etmesi.
Bir çemberin neden böyle davrandığını sorması.
Bir sayının neden bitmediğini araştırması.
Bir çocuğun “Peki ama neden?” demesi.
Bir öğretmenin formülü oyuna dönüştürmesi.
Bir müzenin matematiği sokağa çıkarması.
Ve sonunda insanların bir bilimsel kavramın etrafında toplanıp pasta yemesi.
Bilimin bundan daha insani bir görüntüsünü bulmak zor.
O yüzden 14 Mart geldiğinde π'nin birkaç basamağını hatırlamak güzel.
Ama asıl hatırlanması gereken belki de şu:
Merakın sonu yoksa, öğrenmenin de sonu yoktur.
Gerçi bir de pasta varsa, öğrenme süreci biraz daha keyifli hale geliyor.
Matematik öğretmenleri bunu yıllardır biliyor olabilir.
Biz yeni fark ettik.
Başlık biçimlendirmesini düzeltMetni forum etkileşimiyle güçlendir
Başlık biçimlendirmesini düzelt
Metni forum etkileşimiyle güçlendir
Klişeye açık bölümü yeniden yaz